Кумаки «Фидокор» барои шуѓлнокии занони осебпазири Тољикобод

Сиёсати гендерии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар заминаи сиёсати пешгирифтаи  Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомомалї  Рањмон вобаста ба баланд бардоштани мақоми зан дар ҷомеа амали шуда, барои бо кор таъмин намудани занони осебпазир аз тамоми имкониятҳо самаранок истифода бурда мешавад.

Яке аз масъалањои муњиме, ки дар  сиёсати амалкунандаи Президенти  мамлакат ва Њукумати  Љумњурии  Тољикистон дар солњои охир  њалли худро ёфта истодааст, ин баланд бардоштани эътибори зан дар љомеа ва бо кор таъмин намудани занон мебошад.  

Маҳз бо саъю кўшиш, дастгирӣ ва ташаббусњои роҳбари давлат дар мавриди устувор намудани мавќеи занон дар љомеа, иштироки фаъоли занон дар соњањои њаёти љамъиятиву давлатї таъмин мегардад.

Яке аз чунин имкониятњо бо кор таъмин намудани занони осебпазир, аз кабили оилањои партофташудаи муњочирони мењнати, занони маъюбиятдошта ё дар тарбияашон фарзандони маъюбиятдошта, инчунин оилањои камбизоат мебошанд. Бо ташаббуси ташкилоти чамъиятии «Фидокор» дар асоси бурсњои хурди USAID, ки аз љониби ассотсиатсияи АРГО (Казоќистон) таксим карда мешавад, 5 маќомоти худфаъолияти љамъиятї (МХҶ) дар ноњияи Тољикобод имкон пайдо намуданд, ки занони осебпазири љамоатњои худро бо кори доимї таъмин намоянд. Лозим ба ёдоварист, ки дастгирии грантї бо маќсади рушди соњибкории занон аз дастур ва супоришњои Президенти Љумњурии Тољикистон зимни мулоќот бо соњибкорони ватанї  бармеояд.

Сехи кулоли дар Фатњобод

Дар дењаи Фатњободи љамоати Калъаи Лаби оби ноњия ба наздики сехи кулолгари ба кор шуруъ намуд, ки он бо ташаббуси МХЧ «Фатњобод» арзи њасти намуд. Тавре сардори сех Хосият Авазова иброз намуд, корхонаи мазкур барои аз нав тачдид намудани њунарњои мардуми ва бо чои кор таъмин намудани занони осебпазир дар дења таъсис дода шудааст.

- Ин корхона бо маќсади соњибкасб намудани занону духтарони хонанишин ва бо шуѓли доимї таъмин намудани онњо дар дења ва бо ин роњ аз нав таљдид намудани њунарњои ќадимаи халќи тоҷик, аз ќабили кулолгарї таъсис дода шуд, ки дар он зимнан дањ нафар занону духтарон фаъолият доранд, - мегуяд сардори корхона Хосият Авазова.

Бино бар гуфтаи у, пеш аз он ки занон бо ин њунари ќадима машѓул гарданд, онњо аз тарафи кулолгари машњури љумњурї аз ноњияи Шањринав, Устои хизматнишондодаи Тољикистон Фозил Носиров машѓулиятњои омузишї (мастер-класс) гузашта, нозукињои касбро омухтанд.

Лозим ба ёдоварист, ки худи дењаи Фатњобод солњои пешин бо кулолгарони худ дар минтаќаи Раштонзамин ва умуман сатњи љумњурї машњур буда, инчунин занон низ бо ин касб машѓул буданд. Хосият Авазова низ дар оилаи чунин кулолгарон тарбия ёфтааст.

Зимнан, 10 нафар занон дар корхона машѓули кулолгарї буда, аз лои мањаллии сурх мањсулоти гуногун, аз ќабили куза, гулдон, ќаламдон, њуштаки гилї ва дигар намудро истењсол намуда, дар намоишгоњ ва ярмаркањои сатњи ноњия ва љумњурї барои харидорон пешкаш менамоянд.

Ташкили сехи канноди дар ошхонаи «Шоми Точикобод»

Баъди иштирок дар омузишњои ТЧ «Фидокор» барои занони хонашин, ки барои бо соњибкорї машѓул шудани онњо пешбинї шуда буд, занони љамоати Калъаи Лаби об боз як маќомоти худфаъолияти љамъиятї бо номи «Шоми Тољикобод» таъсис намуданд. Роњбари ин МХЧ дар маљлиси умумї соњибкори маъруф, сарвари ошхонаи «Шоми Тољикобод» Шуъламо Гафурова таъин гардид.

Ваќте дар аввали соли 2019 Ассотсиатсияи рушди љамъияти шањрвандї (АРГО) дар доираи барномаи «Рушд барои навоварї - P4I», ки  аз љониби USAID дастгири мешавад, озмуни грантиро барои минтаќаи Рашт эълон намуд, барои МХЧ «Шоми Тољикобод»  як имконияти хубе пайдо шуд, ки барои пешравии кори худ дархост нависанд.

Чунки маќсади ин озмуни грантї – васеъ намудани имконияти занони осебпазири ноњияњои Тољикободу Лахш ва оилањои онњо барои дастрасї ба имконоти иќтисодиву иљтимої мебошад.

Аъзоёни МХЧ  «Шоми Тољикобод» муайян намуданд, ки дар ноњия сехи ќаннодиро таъсис дињанд, чунки талабот ба мањсулоти тайёри нонї дар он љо зиёд аст. Хамин тариќ, дар назди ошхонаи «Шоми Тољикобод» сехи хурди каннодї, ки дар он 7 нафар занони осебпазир аз ќабили оилањои партофташудаи муњољирони мењнатї кору фаъолият мекунанд. 3 нафари дигар дар худи ошхона њамчун пешхизмат ва фаррошу ошпаз машѓули кор мебошанд.

«Кариб њамаи аъзоёни МХЧ мо нону самбуса, пирогу торту дигар мањсулот пухта метавонанд, аммо онњо барои пухтупаз асбобњои корї надоштанд. Бо дастгирии лоиња мо тавонистем, ки духовкаю миксер, вафлипазак ва дигар асбобњои даркориро барои пухтупази ќаннодї харидорї намоем ва ба кор шуру кунем. Дар муњлати кутоњ аксарияти ањолї аз сехи ќаннодии мо хабар ёфта, омада мањсулоти пешнињоднамудаи моро харидорї менамоянд ва мо хурсандем, ки бо ин роњ  занони осебпазири мањалла низ соњиби як бурда нони худ мегарданд», - иброз медорад соњибкори инфиродї ва њамзамон роњбари МХЧ «Шоми Тољикобод» Шуъламо Гафурова.  Бояд инчунин зикр намуд, ки дар њамкорї бо масъулини Агентии мењнат ва шуѓли ањолї ва соњибкори мањаллї аъзоёни МХЧ дар назди Маркази омузиши калонсолони ноњия курсњои думоњаи ќаннодиро гузашта, соњиби сертификати касбї гардиданд. 

Зикр бояд кард, ки миёнањои моњи октябри соли равон Шуламо Гафурова дар њайати гуруњи корї ба сафари омузишї ба шањри Самарќанди љумњурии Узбекистон рафта, бо фаъолияти занони соњибкори давлати њамсоя ошно гардид. Ин сафар барои апаи Шуъламо аз чанд љињат муфид ва хотирмон буд, чунки таљрибаи андухтаашро соњибкор мехоњад дар оянда дар сехи ќаннодии худ мехоњад истифода намояд.  

Татбиќи лоињаи мазкур барои бењтар намудани шароити зиндагии 10 оилаи осебпазир мадад намуд. Бино ба гуфтаи директори барномаи «Рушд барои навоварї» дар Тољикистон Соњиба Рањимова, бо чунин роњ занон – гирандагони гранти АРГО метавонанд имкониятњои худро сайќал намуда, фаъолноктар шаванд ва дар ќабул намудани карор, чи дар оилаи худ ва чи дар љамъият сањми худро гузоранд.

Таъсиси корхонањои дузандагї дар се мањал

Сањми дигари барномаи «Рушд барои навоварї» дар Тољикистон таъсиси корхонаи хурди дузандагї мебошад. Мањз бо дастгирии ташкилотњои АРГО (Казокистон) ва USAID дар дењањои Миразиёни љамоати Калъаи Лаби об, Шањристони љамоати Шогадоев ва Полезаки  љамоати Ширинчашмаи ноњияи Тољикобод корхонањои њунарњои мардумї аз ќабили корхонаи курокдузї, чакандузї ва либоси занонаю варзишї ба кор шуруъ намуданд.

Бино бар гуфтаи яке аз гирандагони грант, роњбари сехи дузандаги дар Миразиён Шањнозаи Сайрезвон, ин иќдом барои бо  кор таъмин намудани 10 зани осебпазири дења, инчунин бо њунармандї фаро гирифтану соњибкасб намудании љавондухтароне, ки баъди хатми синфи 9-ум имконияти давом додани тањсилро надоранд, шароити хуб фароњам овард.

Махфират Иззатова – роњбари МХЧ «Шукри Истиќлол» аз дењаи Полезак иброз намуд, ки таъсиси корхонаи дузандагї барои занони осебпазир шароити хуб фароњам овард.  Аъзоёни ин маќомоти худфаъолият  - Сарагул Давлатова и Хусниљањон Мурумбекова занони камшунавоянд, дигаре соњиби њафт фарзанд, ки аз он дутояш – маъюб мебошанд. 6 нафари зани дигар аз шавњар људо шуда, дар хонаи хешовандонашон зиндагї мекунанд.

Мењринисо Гадозода, роњбари сехи чакандузии дењаи Шањристон иброз медорад, ки таъсиси чунин корхона барои рушди хунарњои мардумї, ки сарвари кишвар, муњтарам Эмомалї Рањмон солњои 2019-2021-ро солњои рушди дењот, њунарњои мардуми ва сайёњї эълон намудааст, мусоидат менамояд.

«Хар гоње, ки  чун мудири бахши кор бо занон ва оилаи маќомот дар дењахову љамоатњои гуногуни ноњия вохурињо мегузаронам, маълум мешавад, ки аксарияти занону духтарони мо – соњибњунар њастанд, гулдузиву дузандагї мекунанд, мебофанд, аммо мањсули дасти худро фурухта наметавонанд. Бинобар ин, мо аз мадади чунин ташкилотњои байналхалќї ба монанди АРГО ва USAID миннатдорем, ки занони моро дастгирї намуда, барои бо кор таъмин намудани занони осебпазир бо таъсис додани корхонаи хурди дузандагї шароит фароњам меоваранд», - мегуяд Фаризат Рањмиддинова, мудири шуъбаи кор бо занон ва оилаи маќомоти иљроияи давлатии ноњияи Тољикобод.

Рушди соњибкории занон тибќи Стратегияи миллии фаъолгардонии наќши занон дар Љумњурии Тољикистон барои солњои 2011-2020 барои  расидан ба баробарии гендерї дар соњаи иќтисодиёт ва дастрасии баробар ба захирањои молиявї мусоидат менамояд.